Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến ngày càng hấp dẫn cho đầu tư Đức. Các yếu tố chính góp phần vào xu hướng này bao gồm lực lượng lao động lành nghề và cạnh tranh, môi trường đầu tư tự do, và thị trường nội địa đang không ngừng mở rộng. Bài viết này phác thảo bối cảnh đầu tư hiện tại và cung cấp thông tin chi tiết về sự hiện diện và phát triển của các hoạt động sản xuất Đức tại Việt Nam.
TÌNH TRẠNG ĐẦU TƯ TỔNG THỂ
Tổng quan lịch sử
Các công ty Đức bắt đầu đầu tư vào Việt Nam ngay sau khi đất nước mở cửa nền kinh tế cho sự tham gia của nước ngoài. Năm 1992, Bültel – nổi tiếng với việc sản xuất thời trang cho các thương hiệu như Camel Active – đã thành lập hoạt động tại Bình Dương. Cùng năm đó, thương hiệu ngoài trời Tatonka đã khai trương dây chuyền sản xuất ba lô tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Hoạt động đầu tư của Đức đã tăng tốc sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới năm 2007 và tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa với việc sửa đổi Luật Doanh nghiệp và Đầu tư năm 2015. Tính đến nay, 576 công ty Đức đã đầu tư tổng cộng 3,7 tỷ đô la Mỹ vào Việt Nam. Những khoản đầu tư này đã góp phần tạo ra ít nhất 50.000 việc làm trên khắp cả nước.
Tập trung vào công nghiệp và chức năng
Đức được công nhận rộng rãi là quốc gia dẫn đầu về công nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất chất lượng cao và công nghệ cao. Tuy nhiên, trái với nhận thức chung, phần lớn đầu tư của Đức vào Việt Nam đến từ lĩnh vực dịch vụ hơn là sản xuất.
Gần một nửa số dự án đầu tư tại Việt Nam tập trung vào lĩnh vực dịch vụ. Các lĩnh vực này bao gồm tư vấn, thuê ngoài quy trình kinh doanh/thuê ngoài CNTT (BPO) và logistics. Với kim ngạch thương mại song phương đáng kể (dao động từ 16 đến 18 tỷ USD mỗi năm), các công ty Đức cũng đầu tư đáng kể vào lĩnh vực máy móc, hóa chất và thực phẩm. Các lĩnh vực này được hưởng lợi từ vị trí chiến lược và cơ sở hạ tầng đang phát triển của Việt Nam.
Về trọng tâm hoạt động, hầu hết các công ty Đức tại Việt Nam tập trung vào bán hàng và dịch vụ hậu mãi. Một ví dụ đáng chú ý là Zott, công ty tiếp thị sản phẩm (bao gồm cả món bánh pudding “Monte” nổi tiếng) với hơn 750 nhân viên tại Việt Nam. Hiện tại, có 117 công ty Đức đang vận hành các cơ sở sản xuất tại Việt Nam. Messer nổi bật là khoản đầu tư sản xuất đơn lẻ lớn nhất, với thông tin chi tiết được cung cấp bên dưới.
Dịch vụ thuê ngoài quy trình kinh doanh và dịch vụ CNTT (gọi tắt là “BPO”) đang nổi lên như những hướng đi ngày càng hấp dẫn đối với các nhà đầu tư Đức. Lĩnh vực này được hưởng lợi từ chi phí lao động cạnh tranh cùng với lực lượng lao động có trình độ cao, khiến Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các hoạt động này. Đến nay, đã có 71 công ty được thành lập trong lĩnh vực này, tập trung vào phát triển phần mềm và dịch vụ hậu xử lý. Digi-Texx là nhà tuyển dụng lớn nhất trong lĩnh vực thuê ngoài quy trình kinh doanh, hoạt động chủ yếu tại TP.HCM và có hơn 1.500 nhân viên. Bosch đã tuyển dụng 4.000 nhân viên cho bộ phận CNTT và kỹ thuật.
Điểm đến và nguồn đầu tư
Điểm đến đầu tư quan trọng nhất cho đến nay là TP.HCM. Hơn một nửa số công ty Đức tại Việt Nam được thành lập tại đây. Nếu chỉ xét riêng mảng bán hàng/dịch vụ, 75% được đặt tại TP.HCM. Điều này hoàn toàn hợp lý bởi khu vực TP.HCM mở rộng đóng góp hơn 40% GDP của Việt Nam. Do đó, đây phải được coi là thị trường quan trọng nhất và là điểm đầu tiên để các nhà đầu tư nước ngoài thâm nhập vào Việt Nam. Hà Nội đứng thứ hai, trong khi TP.HCM và Đồng Nai là những địa điểm hấp dẫn hàng đầu cho các hoạt động sản xuất.
Mặc dù Đức bao gồm 16 tiểu bang, hơn một nửa số vốn đầu tư vào Việt Nam đến từ các công ty chỉ có trụ sở chính tại ba bang: Baden-Württemberg, North Rhine-Westphalia và Bavaria. Các bang này không chỉ đông dân nhất mà còn là những trung tâm công nghiệp chủ chốt của Đức. Với tầm quan trọng kinh tế của mình, sự tập trung đầu tư ra nước ngoài này là điều dễ hiểu.
Đức là một trong những nhà đầu tư châu Âu tích cực nhất tại Việt Nam, với các công ty của Đức có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
- Các doanh nghiệp Đức được đánh giá rộng rãi là những nhà tuyển dụng hấp dẫn và cam kết phát triển lực lượng lao động. Điều này được thể hiện qua việc họ hỗ trợ các chương trình đào tạo nghề kép và hợp tác với các trường đại học địa phương.
- Bằng cách áp dụng các tiêu chuẩn toàn cầu, các công ty Đức giúp nâng cao tiêu chuẩn tại Việt Nam—triển khai các công nghệ tiên tiến, thúc đẩy tính bền vững về môi trường và tuân thủ các mức độ tuân thủ cao nhất.
- Bất cứ khi nào có thể, các công ty Đức đều hợp tác với các nhà cung cấp địa phương, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao chuyên môn quản lý và công nghệ vào nền kinh tế Việt Nam.
Hơn nữa, các nhà đầu tư Đức thường theo đuổi các cam kết dài hạn. Một khi đã ổn định, họ có xu hướng tiếp tục gắn bó và thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ đến sự phát triển của cộng đồng địa phương.
ĐẦU TƯ SẢN XUẤT
Tổng quan
Hiện nay, có 117 cơ sở sản xuất do các công ty Đức vận hành trên khắp Việt Nam.
- Như minh họa bên dưới, phần lớn các cơ sở này hoạt động trong lĩnh vực may mặc. Đức có truyền thống lâu đời trong sản xuất dệt may, với các khu vực như vùng Reutlingen nổi tiếng với các nhà cung cấp dệt may và nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) thành công, bao gồm Hugo Boss và Trigema. Cả hai loại hình doanh nghiệp này, OEM và nhà cung cấp, hiện đều có mặt tại Việt Nam.
- Ngoài ra, nhiều công ty hóa chất đã đầu tư vào Việt Nam. Không giống như các ngành công nghiệp khác chủ yếu sử dụng Việt Nam làm cơ sở sản xuất hướng đến xuất khẩu, các doanh nghiệp hóa chất có xu hướng phục vụ khách hàng địa phương. Trong số đó, Messer Gases, một công ty gia đình, nổi bật là đơn vị lớn nhất.
- Việt Nam vẫn chưa nổi lên như một trung tâm sản xuất ô tô lớn. Do đó, các công ty Đức chưa phát triển được mạng lưới nhà cung cấp rộng khắp trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, các công ty như Schaeffler, Bosch và Dräxlmaier đại diện cho một số khoản đầu tư đáng kể nhất của Đức vào ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.
Các khoản đầu tư sản xuất lớn nhất của Đức vào Việt Nam được thực hiện bởi Bosch (ô tô), Stada – Pymepharco (dược phẩm) và Messer Gases (hóa chất). Bosch vận hành một tổ hợp sản xuất lớn cho dây đai đẩy tại Đồng Nai và duy trì các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại TP.HCM và Hà Nội. Stada – Pymepharco sản xuất dược phẩm tại nhà máy ở tỉnh Phú Yên, nằm ở miền Nam Trung Bộ Việt Nam. Messer Gases cung cấp khí công nghiệp cho các khách hàng trong nước như Hòa Phát, với các trung tâm sản xuất chính đặt tại Hải Phòng (miền Bắc Việt Nam) và Quảng Ngãi (miền Trung Việt Nam).
Hầu hết các hoạt động sản xuất của Đức tại Việt Nam tập trung ở khu vực phía Nam, đặc biệt là Đồng Nai và TP.HCM. Ở phía Bắc, thủ đô Hà Nội và thành phố cảng Hải Phòng là những điểm đến đầu tư trọng điểm. Ở miền Trung, Đà Nẵng đang nổi lên như một điểm đến đầy hứa hẹn cho đầu tư nước ngoài. Tỉnh này có chi phí đất đai và nhân công thấp, cùng với điều kiện sống tuyệt vời, khiến nơi đây ngày càng trở nên hấp dẫn cho sự phát triển công nghiệp lâu dài.
Trọng tâm sản xuất khu vực
Đầu tư sản xuất của Đức theo khu vực/tỉnhCác khoản đầu tư vào miền Bắc Việt Nam tập trung vào hành lang kinh tế giữa Hà Nội và Hải Phòng. B. Braun và Messer là một số khoản đầu tư lâu đời và lớn nhất tại đây. Gần đây nhất là Harting (cung cấp thiết bị điện tử), RRC (pin) và Certoplast (keo dán) tại Hải Phòng.
Các khoản đầu tư của Đức vào miền Trung Việt Nam chủ yếu tập trung tại các tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk, cũng như khu vực Đà Nẵng. Đặc biệt, khu vực Đà Nẵng sở hữu lợi thế hấp dẫn với giá đất tương đối thấp và chi phí lao động cạnh tranh, khiến nơi đây ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Các dự án mới bổ sung gần đây vào khu vực này bao gồm Kärcher (thiết bị vệ sinh), Lecka (đồ ăn vặt dinh dưỡng), và OBE (linh kiện kính mắt) tại Quảng Nam, cũng như Leonhard Kurz (vật tư ô tô) tại Gia Lai.
Phần lớn các khoản đầu tư sản xuất của Đức tại Việt Nam tập trung trong bán kính 30 đến 40 km tính từ khu thương mại trung tâm TP.HCM. Khu vực này từ lâu đã là trung tâm truyền thống của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam. Nơi đây là nơi đặt trụ sở của một số dự án đầu tư sớm nhất của Đức, chẳng hạn như Bültel và Batonka/Mountech, cùng với các khu phức hợp công nghiệp lớn do các công ty như Bosch và Schaeffler vận hành. Khu vực này đặc biệt đa dạng: TP.HCM đóng vai trò là trung tâm hành chính và kinh tế, Đồng Nai là nơi có các trung tâm sản xuất lâu đời, và Tây Ninh đang nổi lên như một điểm đến đầy hứa hẹn cho các khoản đầu tư mới.
Động lực cho đầu tư sản xuất
Động lực chính thúc đẩy các khoản đầu tư sản xuất gần đây của Đức vào Việt Nam là việc áp dụng chiến lược “Trung Quốc cộng một”. Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng ngày càng tăng trong số các công ty hiện có hoạt động tại Trung Quốc nhằm đa dạng hóa dấu ấn sản xuất của họ để ứng phó với những thách thức khác nhau trên thị trường Trung Quốc. Việt Nam là một lựa chọn thay thế hấp dẫn, với chi phí lao động chỉ bằng khoảng một phần ba so với Trung Quốc, môi trường đầu tư tự do và chào đón (với hầu hết các lĩnh vực mở cửa cho các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (WFOE) và văn hóa kinh doanh có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc do sự gần gũi về địa lý và văn hóa. Mặc dù các công ty nhìn chung vẫn duy trì hoạt động sản xuất hiện có tại Trung Quốc, do họ vẫn hài lòng với hiệu suất và tầm quan trọng chiến lược của thị trường, nhưng việc mở rộng năng lực sản xuất mới đang ngày càng hướng đến Việt Nam. Sự chuyển dịch này cho phép các nhà đầu tư Đức mở rộng sự hiện diện của họ tại châu Á và giảm thiểu rủi ro cụ thể của từng quốc gia thông qua đa dạng hóa địa lý.
Bạn đang tìm kiếm sự hỗ trợ trong đầu tư sản xuất?
Một tỷ lệ đáng kể các nhà máy sản xuất mới của Đức tại Việt Nam được thành lập với sự hỗ trợ từ các dịch vụ tư vấn chuyên biệt của AHK Việt Nam. Các nhà đầu tư này được hưởng lợi từ sự hỗ trợ chuyên biệt trong việc xác định và đảm bảo vị trí phù hợp, cũng như tiếp cận thông tin đầu tư liên quan. Đội ngũ phân tích vị trí của AHK Việt Nam đang hỗ trợ quá trình này với mạng lưới mạnh mẽ các khu công nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ địa phương, đảm bảo việc lựa chọn địa điểm hiệu quả và sáng suốt. Đối với các công ty đang cân nhắc đầu tư vào Việt Nam, sự hỗ trợ này có thể là một nguồn lực quý giá.
Thông tin chi tiết có tại: https://vietnam.ahk.de/en/services/investment-location-analysis
Comments are closed